بنای یادبود و مجموعه فرهنگی دکتر حسابی

نام پروژه: بنای یادبود و مجموعه فرهنگی دکتر حسابی

نوع پروژه:  طراحی/ مسابقه

موقعیت: استان مرکزی/تفرش

سال : 1396

مسابقه بنای یادبود و مجموعه فرهنگی دکتر حسابی

تیم طراحی دفتر مهندسی ادیب با دیدن و ارزیابی شرایط فراخوان مسابقه بنای یادبود دست به کار شرکت در مسابقه شد، در این مسابقه در واقع سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی با هدف رشد، توسعه و پاسداری از میراث فاخر کشور و با انجام مطالعات امکان سنجی اولیه بر روی سایت برای احداث بنای یادبود ، مجموعه علمی – فرهنگی پروفسور حسابی در شهرستان تفرش در نظر دارد جهت حصول یک طرح ایده آل و منحصر به فرد اقدام به برگزاری مسابقه طراحی به همین منظور نمود.
تیم طراحی ما بعد از حضور در سایت مورد نظر و برداشت دقیق و بررسی و ارزیابی محدودیت ها و فرصت­های سایت و همچنین اقلیم منطقه که شبه کوهستانی است شروع به طراحی موضوع مذکور کردند.
طراحی در عرض 3 ماه ولی نه به صورت تمام وقت در بین پروژه­های دیگر به سر انجام رسید، از محدودیت های مهم موجود در این پروژه ساختمان دو طبقه با نمای آجر 3سانتی و حجم و هندسه نامنظم بود که تقریباَ 25% فضای سایت را به خود اختصاص داده بود و همچنین به خواست کارفرما و به علت اینکه عمر آن زیر 5 سال بود این ساختمان غیر قابل تغییر بود و طراحی باید با در نظر گرفتن این ساختمان انجام میشد.
و همچنین از محدودیت های بسیار مهم این پروژه وجود مقبره طراحی شده توسط شخص خود دکتر حسابی بود که در واقع این بنا به علت ارزش معنوی نباید دچار آسیب و تغییر میشد ولی از طرفی در این مجموعه نیاز به بنایی شاخص به عنوان بنای یادبود این بزرگوار بود. کانسپت اصلی این طرح به این شکل در نظر گرفته شده است:

کانسپت اولیه طرح:

با توجه به حفظ بنای اصلی مقبره ، ایده این طراحی طبق شاخص ترین نظریه­ی دکتر حسابی با نام “ذرات تا بینهایت” شکل گرفته است.

ذرات تا بینهایت :

طبق نظریه دکتر حسابی، خواص ذرات تا بینهایت گسترش یافته است به این معنی که نباید یک ذره را مانند یک جز مجزا با یک مرز مشخص در نظر گرفت بلکه یک ذره در مرکز دارای بیشترین موجودیت است و هرچه از مرکزش فاصله بگیرید این موجودیت نیز کمتر میشود ولی محو نمیشود.
در واقع موجودیت ذره با فاصله گرفتن از آن هیچگاه تمام شدنی نیست بلکه تا بینهایت ادامه دارد بدین ترتیب چگونگی کنش یک ذره بر ذره ی دیگر توجیه میگردد.

روند طراحی :

  • طراحی مقبره

در طراحی مقبره حاضر سعی بر این بود که با توجه به حفظ مقبره حاضر که توسط شخص دکترحسابی طراحی شده است و دارای ارزش معنوی والایی است، احاقاتی در راستای بالا بردن کیفیت فضایی و همچنین معرفی آثار این بزرگوار به کاربران در سایت مورد نظر اجرا شود.

 

  • حفظ مقبره موجود

با توجه به اینکه مقبره­ی موجود، طراحی شده توسط شخص دکتر حسابی میباشد، رویکرد این تیم طراحی توجه به ارزش این اثر بعنوان یک بنای ماندگار و حفظ آن میباشد. و سعی بر آن شده است که در طراحی مقبره نه تنها مقبره فعلی پوشش داده نشود بلکه با تاکید بر حضور حجم فعلی، آن را در سایت بست و گسترش داد و توجه افراد را به حضور این بنای ارزشمند جلب کرد.
  • استفاده از المان های آینه ایی

استفاده از ستون های آینه ایی در اطراف مقبره با هدف ایجاد انعکاس مقبره در کل سایت و همچنین به نشانه بدون مرز بودن و نا متناهی بودن موجودیت.

  • دلیل استفاده از مقطع مربع برای ستون ها :

بر طبق نظر فیثاغورث مربع نماینده وحدت گونه ها و نشان دهنده برابری یک چیز با خودش به نحوی نامتناهی است.
  • دلیل استفاده از آینه در جداره المان­ها :

آینه عنصری مناسب جهت طراحی در محل هایی است که قصد بزرگنمایی و تشدید جزو الویت ها میباشد.
با توجه به نظریه­ی “ذرات تا بینهایت” دکتر حسابی و خاصیت انعکاس تصاویر در آینه، تصمیم بر آن شد که از آینه بعنوان تنها متریال در جداره ستون ها استفاده شود.
القای مفهوم بی مرزی و همچنین مجزا نبودن عناصر و محیط اطراف از یکدیگر در سایت  (در هم آمیختگی محیط در آینه ها) از ویژگی های بارز و حائز اهمیت آینه در این طراحی میباشد.
استفاده از تعداد زیادی آینه در زوایای مناسب در طراحی انعکاس تصاویر را به حداکثر رسانده و حس بی نهایت را القا میکند که این موضوع در تعامل با نظریه­ی پروفسور حسابی میباشد.

 

  • چگونگی چیدمان المان ها در سایت :

در طراحی مجموعه، هر چه از مرکز فاصله میگیریم از تعداد المان ها کم میشود اما عنصرها محو نمیشوند و تا دورترین نقطه­ی ممکن در سایت ادامه دارند ،بر طبق نظریه­ی دکتر (یک ذره در مرکز دارای بیشترین موجودیت است و هرچه از مرکزش فاصله بگیرید این موجودیت نیز کمتر میشود ولی محو نمیشود) .

از دیگر مفاهیمی که به راحتی در سایت قابل لمس است، میتوان به کنش یک ذره بر ذره ی دیگر اشاره کرد که این مشخصه در انعکاس تصویر مقبره و محیط اطراف در آینه ها قابل درک است.
  • طراحی سایت و ساختمان های موجود :

قسمتی از نظریه تاکید بر این موضوع دارد که ،هر ذره بیشتر در یک نقطه متراکم است. ولی مقدار اندکی از آن در تمام فضا گستره است. این ویژگی نیز از مشخصه های قابل مشاهده در سایت و همچنین نمای ساختمان ها میباشد.
  • هماهنگی نمای ساختمان موجود با ساختمان های الحاقی

یکی از محدودیت های طراحی وجود ساختمان های موجود بنیاد علمی فرهنگی پروفسور حسابی بود. در طراحی حاضر با در نظر گرفتن ساختمان های موجود، بناهای جدید شکل گرفت که سعی در تبدیل محدودیت ها به فرصت ها شد و حجم ساختمان های الحاقی جدید کاملا با توجه به ساختمان موجود شکل گرفته است.